← Wróć do Zielnika
Kozłek lekarski
Zielnik Leśnego Pola

Kozłek lekarski

Valeriana officinalis

Bylina o pierzastych liściach i drobnych, jasnoróżowych kwiatach.

Występowanie

Wilgotne łąki, brzegi cieków i zarośla

Termin zbioru

Wrzesień–październik

Wykorzystywane części

Kłącze i korzenie

Surowiec zielarski

Korzenie Radix valerianae. Zawierają liczne biologicznie czynne substancje: estry kwasu izowalerianowego, kwas walerenowy, waleranon(inne języki), walerenal(inne języki) i inne.

Działanie

Kłącze i korzeń kozłka lekarskiego są stosowane w ziołolecznictwie w leczeniu zaburzeń neurowegetatywnych, jako łagodny środek uspokajający oraz ułatwiający zasypianie, jednakże nie ma wystarczających dowodów klinicznych, że jest on skuteczny w tym celu. Gotowe preparaty farmaceutyczne mają postać kropli zawierających alkoholowy wyciąg z kłącza (krople walerianowe), tabletek, kapsułek. Preparaty te zwyczajowo nazywa się walerianą. Wchodzi także w skład mikstur o działaniu uspokajającym. Sposób użycia i dawkowanie: Napar – 2-3 g surowca na filiżankę gorącej wody, dobowo – 10 g surowca od 1 do kilku razy w ciągu doby. Nalewka – 0,5-1 łyżeczka (1-5 ml płynu) od 1 do kilku razy w ciągu doby. Ekstrakt – ilość odpowiadająca 2-3 g surowca na dzień. Zewnętrznie (kąpiel) - 100 g surowca na 1 pełną kąpiel .

Zbiór i suszenie

Surowca nie pozyskuje się z siedlisk naturalnych, lecz wyłącznie z uprawy. Dzięki temu nie zmniejsza się jego liczebności, ponadto surowiec pozyskany z uprawy ma lepsze własności, więcej substancji czynnych.

Jak rozpoznać

Baldachokształtne kwiatostany i pierzaste liście.

Źródła i autorzy

Informacje botaniczne: Wikipedia — artykuł źródłowy (CC BY-SA; autorzy i historia zmian w artykule).

Autorzy fotografii i licencje

Źródło fotografii · Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen · Public domain