
Kozłek lekarski
Valeriana officinalis
Bylina o pierzastych liściach i drobnych, jasnoróżowych kwiatach.
Wilgotne łąki, brzegi cieków i zarośla
Wrzesień–październik
Kłącze i korzenie
Surowiec zielarski
Korzenie Radix valerianae. Zawierają liczne biologicznie czynne substancje: estry kwasu izowalerianowego, kwas walerenowy, waleranon(inne języki), walerenal(inne języki) i inne.
Działanie
Kłącze i korzeń kozłka lekarskiego są stosowane w ziołolecznictwie w leczeniu zaburzeń neurowegetatywnych, jako łagodny środek uspokajający oraz ułatwiający zasypianie, jednakże nie ma wystarczających dowodów klinicznych, że jest on skuteczny w tym celu. Gotowe preparaty farmaceutyczne mają postać kropli zawierających alkoholowy wyciąg z kłącza (krople walerianowe), tabletek, kapsułek. Preparaty te zwyczajowo nazywa się walerianą. Wchodzi także w skład mikstur o działaniu uspokajającym. Sposób użycia i dawkowanie: Napar – 2-3 g surowca na filiżankę gorącej wody, dobowo – 10 g surowca od 1 do kilku razy w ciągu doby. Nalewka – 0,5-1 łyżeczka (1-5 ml płynu) od 1 do kilku razy w ciągu doby. Ekstrakt – ilość odpowiadająca 2-3 g surowca na dzień. Zewnętrznie (kąpiel) - 100 g surowca na 1 pełną kąpiel .
Zbiór i suszenie
Surowca nie pozyskuje się z siedlisk naturalnych, lecz wyłącznie z uprawy. Dzięki temu nie zmniejsza się jego liczebności, ponadto surowiec pozyskany z uprawy ma lepsze własności, więcej substancji czynnych.
Jak rozpoznać
Baldachokształtne kwiatostany i pierzaste liście.
Źródła i autorzy
Informacje botaniczne: Wikipedia — artykuł źródłowy (CC BY-SA; autorzy i historia zmian w artykule).
Autorzy fotografii i licencje
Źródło fotografii · Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen · Public domain