Wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare) kojarzy się przede wszystkim z charakterystycznym zapachem i żółtymi, guzikowatymi kwiatostanami. Można go spotkać na łąkach, przy drogach i na skrajach pól. W mojej pracowni wykorzystałem go również jako surowiec do przygotowania fermentowanego octu.
To nie jest zwykły macerat, w którym zalewamy zioło gotowym octem i odstawiamy na kilka dni. W tym przypadku przygotowujemy nastaw z wrotyczu, wody i cukru, a następnie przeprowadzamy fermentację alkoholową i octową. Potrzeba na to znacznie więcej czasu, ale właśnie na tym polega cała metoda.
Co będzie potrzebne?
- świeże kwiatostany wrotyczu;
- czysty słoik, najlepiej większy, z zapasem wolnego miejsca;
- czysta woda o temperaturze pokojowej;
- cukier – 130 g na każdy litr wody;
- bawełniana lub lniana ściereczka i gumka do zabezpieczenia słoika;
- łyżka do mieszania.


Przepis na fermentowany ocet wrotyczowy
1. Napełnij słoik wrotyczem
Do słoika wkładamy zebrane kwiatostany wrotyczu. W moim przepisie wypełniam nimi około 3/4 objętości naczynia. Nie ubijaj ich na siłę – zostaw miejsce na zalewę i pracę nastawu.
2. Przygotuj wodę z cukrem
Rozpuść 130 gramów cukru w każdym litrze wody. Tak przygotowaną zalewą uzupełnij słoik, pozostawiając trochę wolnej przestrzeni pod przykryciem.
3. Zabezpiecz i mieszaj
Przykryj otwór bawełnianą ściereczką i załóż gumkę. Tkanina zabezpiecza nastaw przed owadami, a jednocześnie umożliwia wymianę powietrza.
Podczas pierwszego etapu mieszaj nastaw 2–3 razy dziennie. Rób to czystą łyżką i zwracaj uwagę, czy surowiec nie pozostaje suchy ponad powierzchnią płynu.
4. Obserwuj koniec fermentacji alkoholowej
W czasie fermentacji alkoholowej nastaw może się pienić i wydzielać gaz. Kiedy aktywność wyraźnie osłabnie, a wkład roślinny opadnie na dno, zaczyna się kolejny etap – fermentacja octowa.
5. Fermentacja octowa i dojrzewanie
Po opadnięciu surowca mieszam nastaw już co kilka dni. Następnie pozostawiam go na co najmniej 3–4 miesiące, a po tym czasie zakręcam słoik i odstawiam na kolejne kilka miesięcy.
6. Odcedź i rozlej
Po okresie dojrzewania odcedź płyn, przelej go do czystych butelek i szczelnie zamknij. Przechowuj w chłodnym, ciemnym miejscu. Zapisz datę przygotowania i oznacz butelki jako preparat wrotyczowy – nie jako ocet spożywczy.
Dlaczego to nie jest macerat?
Macerat wrotyczowy przygotowuje się przez zalanie surowca gotowym octem i pozostawienie go na określony czas. W moim przepisie cukier i woda tworzą natomiast nastaw, w którym zachodzą kolejne etapy fermentacji. Najpierw drożdże wytwarzają alkohol, a następnie bakterie octowe mogą przekształcać go w kwas octowy przy dostępie tlenu.
Na zakończenie
Ocet wrotyczowy wymaga czasu i uważnej obserwacji. Najważniejsze w tym przepisie są świeże kwiatostany, proporcja 130 gramów cukru na litr wody, regularne mieszanie na początku i cierpliwość podczas dalszych etapów.
Tak przygotowuję nastaw wrotyczowy w swojej pracowni. Jeśli eksperymentujesz z fermentacją, notuj daty, temperaturę i przebieg każdego nastawu – dzięki temu łatwiej porównasz kolejne partie.
← Wróć do bloga Leśnego Pola
